lens_135_mm

Przysłona fotograficzna

W fotografii na poprawne naświetlenie zdjęcia mają wpływ trzy parametry, które razem tworzą tzw. „trójkąt ekspozycji”. Tymi czynnikami są: czas naświetlania, czułość matrycy i przysłona. Dzisiaj opowiemy sobie o ostatnim wymienionym czynniku czyli przysłonie.


| Przysłona czy przesłona ?

Często można usłyszeć obie formy i obie są poprawne. Jednak w światku fotograficznym bardziej przyjęła się pierwsza forma czyli przysłona. Potwierdza to zresztą Słownik Języka Polskiego PWN

  | „Według słowników obie formy są poprawne, obie też są w użyciu, np. w prasie. W tekstach specjalistycznych słowa te bywają jednak różnicowane, przy czym przysłoną nazywa się „urządzenie stosowane w przyrządach optycznych do regulowania ilości przechodzącego światła”, a przesłoną – „element uszczelniający podłoże zapory wodnej”  
    cyt. za Ilustrowany leksykon techniczny WNT   


Oczywiście w tym artykule będziemy trzymali się tej bardziej popularnej formy.

| Trójkąt ekspozycji - zależności

Jak już na wstępie stwierdziliśmy tzw. trójkąt ekspozycji składa się z trzech, czynników, elementów, które wpływają na naświetlenie fotografii. Przypomnijmy, są to: czas naświetlania, czułość - ISO  (obecnie matrycy, a dawniej kliszy, błony światłoczułej) i właśnie przysłony.
Występuje między nimi prosta zależność, im więcej światła otrzyma matryca dzięki jednemu z tych parametrów, tym mniej światła potrzebuje otrzymać przy pomocy ustawień pozostałych dwóch zmiennych. W skrócie, takie same naświetlenie możemy uzyskać przy pomocy różnych ustawień. Jasność pozostanie ta sama, jednak wizualnie zdjęcia będą się różniły.

 trojkat ekspozycji 1140x760

  grafika: http://blog.lensgo.pl/ 

 

| Czym jest przysłona i za co głównie odpowiada ?


Najprościej rzecz ujmując przysłona jest to otwór przez który wpada światło przez obiektyw. Łatwo zauważyć, że im większy będzie ten otwór, tym więcej światła dostanie matryca w takiej samej jednostce czasu, zatem nasze zdjęcia lub filmy będą jaśniejsze przy zachowaniu takich samych ustawień pozostałych parametrów.

 przyslona

 

| Jak zbudowana jest przysłona?


Jeśli spojrzymy na obiektyw, możemy zauważyć w środku metalowe „listki” układające się w kształt wielokąta. Są to właśnie listki przysłony i w zależności od konstrukcji obiektywu ich liczba może się różnić. Zazwyczaj listków przysłony jest od 5 do 9. Regulując wartość przysłony w aparacie otwór przysłony powiększa się lub zmniejsza zmieniając ilość światła wpadającą do środka.

 1200px Aperture in Canon 50mm f1.8 II lens

 

| Co oznaczają liczby przy literze F w ustawieniach przysłony i w opisie obiektywu?


Wybierając obiektyw powinniśmy zwrócić uwagę między innymi na jego jasność. To potoczne określenie mówiące o możliwościach przysłony danego obiektywu. Weźmy na przykład obiektyw Nikkor 18-55mm f/3.5-5.6. Tajemnicze oznaczenia zapisane po długości ogniskowej (18-55mm) mówią nam, że obiektyw ten przy ogniskowej 18mm osiąga maksymalną jasność f/3.5, natomiast przy 55mm osiąga f/5.6. Dla porównania np. Nikkor 24-70mm f/2.8 pozwala osiągnąć maksymalny otwór przysłony f/2.8 na całej swojej długości, a stałoogniskowy Nikkor 50mm f/1.4 osiąga otwór f/1.4.

Liczby przy literze F oznaczają wartość przysłony. Nie możemy mylić tego z wielkością przysłony, ponieważ pomiędzy wartością przysłony, a wielkością otworu istnieje odwrotna proporcjonalność, im większa liczba przy literze F, tym większa wartość przysłony, a co za tym idzie otwór przysłony mniejszy. Dla ułatwienia możemy traktować te liczby jak ułamek opisujący wielkość otworu i tak f/2 to 1/2, a f/4 to 1/4. Widać na tym przykładzie, że ¼ jest dwa razy mniejsza od ½ więc otwór przysłony przy f/4 będzie dwa razy mniejszy niż przy f/2 i co za tym idzie zdjęcie będzie dwa razy ciemniejsze.

 

wartosci przeslony


Przysłona ma także niebagatelne znaczenie przy wyglądzie fotografii ponieważ w znacznym stopniu odpowiada za głębię ostrości. Im wyższa wartość przysłony (mniejszy otwór) tym dalej sięga ostrość na zdjęciu i tło jest bardziej wyraźne. Natomiast jeżeli chcemy uzyskać efekt ładnie rozmytego tła, musimy ustawić niższą wartość (większy otwór przysłony). Najlepiej zobrazują to poniższe zdjęcia:

glebia ostrosci

 

Podsumowując, pamiętajmy o ustawieniach przysłony w zależności od efektu jaki chcemy osiągnąć. Czasem zdjęcie będzie poprawnie naświetlone, ale z tła mogą zniknąć nam znaczące detale, albo możemy spotkać sytuację odwrotną, gdy na przykład wykonując portret nie wyeksponujemy wystarczająco obiektu fotografii z tła i zbyt wiele elementów będzie odwracać naszą uwagę.


Drukuj   E-mail
© 2019 InsertMultimedia.