wtorek, 16 May 2017 12:38

Terminologia filmowa

Napisane przez Dariusz Parulski
Oceń ten artykuł
(1 głos)

Dzisiaj zamiast artykułu będzie mały słowniczek. W trakcie pracy często zdarza mi sie używać słownictwa lub pojęć zaczerpniętych z terminologii filmowej. Rzadko bywa tak, że osoba dla krórej realizujemy materiał rozumie o co chodzi. Stąd pomysł na opisanie kilkunastu takich definicji z języka filmowego.

| KLATKA

Klatka to pojedynczy obraz naświetlony na taśmie filmowej. Jak juz wspominałem w jednym z wcześniejszych artykułów film jest przecież zbiorem pojedynczych klatek.

| KADR
To pojęcie jest często zamiennie używane z klatką chociaż kadr cechuje przede wszystkim format obrazu czyli proporcje jego boków. Na temat formatu doczytać można w artykule [Rozdzielczość obrazu].

| UJĘCIE
Jest to najmniejsza dynamiczna jednostka, jak to określa Jerzy Płażewski w swojej książce, budulca filmowego. Ujęcie można określić jako materiał filmowy nagrany od momentu startu kamery do chwili jej zatrzymania. Termin ten używany jest także przez montażystów filmowych i określa fragment filmu zawarty między dwoma najbliższymi cięciami montażowymi. Ujęcia mogą być krótkie lub bardzo długie. Jak można pokazać akcję na jednym długim ujęciu możemy zobaczyć w filmie "Ludzkie Dzieci" [Children of Men] 

| SCENA
Scena to kolejna jednostka budowy filmu. Termin ten opisuje fragment filmu składający się przynajmniej z jednego ujęcia, jednak najczęściej kilku. W trakcie trwania sceny zachowana jest jedność czasu, miejsca i akcji. W wielu filmach bardzo długie ujęcia wypełniają treść niemal całej sceny, ale zwykle jest to wynikiem świadomego wyboru reżysera. Na ogół scena składa się z kilku lub kilkunastu ujęć przedstawiających to samo zdarzenie. 

| SEKWENCJA
Kilka logicznie powiązanych scen o wspólnym wątku tematycznym tworzy właśnie sekwencję. Pewne sytuacje można pokazać w jednej scenie np. odjazd pociągu, ale już trudniej przedstawić w jednej scenie napad na bank. I tu do głosu dochodzi  filmowa sekwencja, która w naprzym przykładzie poprzez kilka lub kilkanaście różnych scen przedstawi przygotowania do napadu, wejście bandytów do banku, sterroryzowanie pracowników, otwarcie sejfu, załadunek pieniędzy, ucieczkę itd.

| PRZEBITKA
Jest to ujęcie spełniające kilka funkcji. Przebitka najczęściej używana jest w sytuacji gdzie trzeba zapełnić „dziury" (brak ciągłości itp.) głównego ujęcia. Stosuje się ją również w przypadkach "nie klejących się ujęć". Taki rodzaj ujęcia można zaobserwować gdy w trakcie trwania sceny lub sekwencji pokazywana jest akcja dziejąca się zazwyczaj w tym samym czasie, ale w innym miejscu. Użycie przebitki praktykowane jest także w telewizji, a szczególnie szczególnie podczas wywiadów gdy większą część czasu obserwujemy  osobę udzialającą wywiadu, a co jakiś czas pokazywany jest reporter lub, w szerszym planie, obydwie osoby.

| CIĘCIE
Chyba jedno z dwóch najczęściej używanych słów przez reżysera pracującego na planie filmowym. Akcja i cięcie. Podczas nagrywania sceny jest poleceniem reżysera do zatrzymania pracy kamer. Natomiast w trakcie pracy montażowej  poprzez cięcie określa się sklejenie ze sobą ostatniego kadru pierwszego ujęcia z pierwszym kadrem następnego ujęcia.

| PANORAMA
Termin ten zapewne kojarzy sie wielu osobom z widokiem krajobrazowym, ale nic bardziej mylnego. Powolny ruch kamery w płaszczyźnie poziomej lub pionowej ukazujący przesuwający się obraz w szerokim ujęciu nazywamy właśnie panoramą lub panoramowaniem.

| DUBEL
Nic innego tylko powtórzenie wcześniej nagranego ujęcia. Wykonuje się je przede wszsytkim w następstwie popełnianych błędów i pomyłek szczególnie przez aktorów. W niektórych produkcjach, zazwyczaj niskobudżetowych, realizatorzy decydują się na pokazanie na końcu filmu kilku scen z dublami.

STOPKLATKA
Jeżeli podczas odtwarzania filmu naciśniemy na pilocie przycisk pauzy wtedy otrzymamy stopklatkę. Pojedyncza nieruchoma klatka filmowa wygląda jak zdjęcie i można to w późniejszej obróbce wykorzystać np. do prezentacji aktorów.

Czytany 240 razy

Artykuły powiązane

Więcej w tej kategorii: « Plany filmowe Ruch kamery »