film_editing

Rodzaje cięć

Ocena użytkowników: 0 / 5

Gwiazdka nieaktywnaGwiazdka nieaktywnaGwiazdka nieaktywnaGwiazdka nieaktywnaGwiazdka nieaktywna
 

Kontynuujemy rozważania nad montażem filmowym. Sporo zostało już napisane w poprzednich artykułach (Montaż - co to takiego ? część 1 i część 2), ale jak napisaliśmy montaż to praktycznie cięcie i sklejanie materiału filmowego. I tak jak wiele aspektów świata filmu jest unormowane to i np. samo cięcie nie jest pozostawione w chaosie. Cięcia są nieodłącznym elementem procesu montażowego, a żeby łatwiej było Wam to zaobserwować i zrozumieć sens użycia danych cięć to w tekście posłużę się przykładami w postaci krótkich materiałów wideo znalezionych oczywiście na YouTube.

Transition - przejście

Zacznę może nie od konkretnego cięcia, ale w zasadzie tak jakby efektu nakładanego na proste cięcie montażowe. Przejście może przybrać różne formy od prostego przenikania między ujęciami, aż do najbardziej wymyślnych "wodotrysków". Wszelkiego rodzaju przejścia są bardzo często nadużywane, szczególnie przez początkujących montażystów. Taka osoba mająca do dyspozycji w programie montażowym czasami dziesiątki różnych przejść chce je wszystkie wykorzystać i naszpikowuje swój film takimi efektami a efekt końcowy może spowodować jedynie zawrót głowy. Tak jak wszystko to również przejścia można wykorzystywać, ale umiejętnie chcąc coś przekazać widzowi. I tak najpopularniejszy efekt przejścia zwany dissolve (łagodne przenikanie obrazu z jednego w drugi) wykorzystywany jest również w profesjonalnych filmach, gdzie reżyser chciałby np. ukazać przepływ czasu między poszczególnymi scenami. Drugim popularnym przejściem jest wyciemnienie obrazu lub jego odwrotny proces (fade to black). W ten sposób można zaznaczyć że kończy się akcja w jednej lokalizacji lub czasie i rozpoczyna kolejna. I kolejne przejście jakie często można zauważyć w filmach to wipe czyli przesunięcie obrazu w lewo lub prawo z jednoczesnym odsłonięciem obrazu z kolejnej sceny. Taki rodzaj przejść można zobaczyć na przykład w "Gwiezdnych Wojnach" w epizodzie IV pt. "Nowa Nadzieja" gdzie montażyści chyba przegięli i puścili wodze fantazji :).

Kontynuacja - Continuity

Jedno z najpopularniejszych cięć, poprzez które zachowuje się ciągłość akcji. Chcąc np. pokazać osobę wchodzącą do domu nie robi się tego jednym długim ujęciem bo byłoby to zbyt długie i nudne ujęcie, a robi się to za pomocą kilku ujęć zróżnicowanych poprzez odpowiednie kadrowanie. Aby osiągnąć nasz cel należałoby całą scenę nagrać na przykład w następujący sposób:

  1. Szerokie ujęcie ukazujące front domu, część ulicy i osobę podchodzącą do drzwi, która wyciąga z kieszeni klucze i kieruje rękę w kierunku zamka.
  2. Zbliżenie na rękę wkładającą klucz do zamka i np. jeden obrót klucza w zamku.
  3. Plan amerykański z tyłu osoby, która kończy otwieranie kluczem i naciskając na klamkę otwiera drzwi.
  4. Ujęcie z wewnątrz domu, zbliżenie np. na nogi osoby wchodzącej do pomieszczenia.

 Poniżej wręcz książkowy przykład omawianego cięcia. Jak widać każde kolejne ujęcie jest kontynuacją poprzedniego zachowując jednocześnie ciągłość akcji mimo zmiany planów.

| Jump Cut

Ten rodzaj cięć montażowych pozwala skrócić czas trwania jednego długie ujęcia. Załóżmy, że ujęcie trwa 30 sekund, miejsca na timeline mamy tylko na 10 sekund, a reżyser się upiera, że scena przedstawiająca człowieka idącego przez korytarz musi być wstawiona więc co robimy ? Tak tniemy i usuwamy materiał, aby pozostawić kilka kluczowych momentów. W przykładzie poniżej tymi momentami są chwile kiedy chłopak zagląda do poszczególnych pomieszczeń.


| Kontrplan - Reverse Shot

W scenach dialogowych, kiedy rozmawiają ze sobą dwie osoby często używany jest kontrplan. Cięcie polega na tym, że w trakcie gdy mówi jedna osoba to ona jest pokazywana, gdy druga uczestnicząca w rozmowie zaczyna mówić wtedy kamera pokazuje właśnie ją. 

| Long take shot

Może nie jest to tak do końca typowe cięcie, ale raczej montażowa forma wyrazu. Jest to jedno długie ujęcie, ale właśnie bez żadnych cięć. W mistrzowskim wykonaniu taka forma nie musi być wcale nudna, ale nawet trzymająca widza w napięciu. W jednym swoich blogowych artykułów przezentowałem już przykład takiego ujęcia, ale się powtórzę. Scena z filmu "Ludzkie dzieci" [Children of Men].

| Montaż równoległy - Cross Cutting

Poprzez wykorzystanie tego typu cięć reżyser chce pokazać widzowi akcję filmu dziejącą się w różnych miejscach, ale w tym samym czasie. Polega to na pokazywaniu scen akcji z jednego miejsca np. rabusie wchodzą do banku i terroryzują obsługę i klientów, kolejce ujęcia to np. posterunek policji gdzie w spokoju pełnią służbę policjanci i następna scena to dalszy ciąg akcji w banku np rozbrajanie sejfów i pakowanie pieniędzy, dalej scena na posterunku - telefon alarmowy i reakcje policjantów, wyjazd radiowozów. Taki rodzaj montażu nazywany jest czasami paralelizmem. Poniższy przykład cross cuttingu zaczerpnięty z filmu "Incepcja"

| Reaction shot

Wyobraźmy sobie scenę, gdzie nauczyciel prowadzi lekcję. Chcąc pokazać, że wykład wcale uczniów nie intersuje stosuje się cięcie i kolejnym ujęciem będą znudzone twarze słuchaczy np. w półzbliżeniu, a następnie dalej ujęcia z wykładowcą. W zaprezentowanym przykładzie widzimy reakcję Toma Cruise'a na to co mówi do niego Cameron Diaz.

| L-Cut, J-Cut - nakładanie dźwięku do obrazu

Bardzo często stosowany sposób cięcia. Polega na podłożeniu dźwięku z następnej sceny podczas gdy widzimy jeszcze końcówkę aktualnie trwającej  (J-Cut). Sytuacja może być też odwrotna czyli pozostawienie dźwięku z poprzeniej sceny gdy na ekranie widać już kolejną scenę (L-Cut). Ten rodzaj montowania filmów wykorzystuje się przy scenach dialogowych. Taki zabieg możemy zauważyć w naszej rodzimej produkcji pt. "Klan"

| Match Cut

Jest to technika, w której za pomocą cięcia przechodzimy z jednego ujęcia w drugie o podobnej stylistyce, zbliżonym układzie wizualnym i ogólnie kojarzonym w jakiś sposób z poprzednim. Sąsiadujące ujęcia nawiązują do siebie akcją lub tematyką.

© 2018 Insert Multimedia. All Rights Reserved.